Hôm trước, một bạn sinh viên mỹ thuật ghé lại trò chuyện với chúng tôi sau buổi triển lãm nhỏ tại một không gian độc lập nằm sâu trong con hẻm. Ánh mắt bạn vẫn còn ánh lên sự ngạc nhiên. Bạn kể rằng bấy lâu nay vẫn nghĩ xu hướng nghệ thuật đương đại là thứ gì đó xa vời, chỉ dành cho những phòng tranh sang trọng ở trung tâm. Thế rồi đứng trước những tác phẩm làm từ rác nhựa tái chế, kể về ô nhiễm đô thị, lòng bạn lại chùng xuống theo một cách rất lạ. Chúng tôi nghe mà thấy quen, vì đó cũng là điều chúng tôi chứng kiến mỗi ngày.

Cách người trẻ tiếp cận nghệ thuật đã thay đổi

Mạng xã hội tác động đến gu thẩm mỹ rõ rệt hơn chúng tôi từng nghĩ. Khi làm việc cùng nhiều họa sĩ và illustrator trẻ, chúng tôi nhận ra họ không còn đến với cái đẹp theo lối cũ. Ngày xưa muốn xem tranh, bạn phải tìm sách, ghé bảo tàng hoặc chờ những buổi triển lãm hiếm hoi trong năm. Bây giờ chỉ cần lướt điện thoại vài phút là đã thấy tác phẩm của một nghệ sĩ ở tận bên kia thế giới. Việc so sánh phong cách và học hỏi từ nhiều nơi diễn ra gần như tức thì.

Điều đó khiến gu thẩm mỹ của thế hệ mới trở nên đa dạng và giàu tính lai ghép. Nó không còn bó trong một trường phái cố định nào. Theo chúng tôi, đây là thay đổi đáng để ý nhất. Người trẻ không nhất thiết phải chọn một hướng rồi gắn bó suốt đời. Họ thích thử nghiệm, thích pha trộn và kiên nhẫn đi tìm tiếng nói riêng. Có bạn vẽ màu nước theo lối cổ điển nhưng lại thêm hình khối kỹ thuật số vào. Có bạn vẽ minh hoạ theo phong cách truyện tranh, nhưng chủ đề lại rất đời thường, như một buổi sáng ở chợ hay góc phố quen thuộc.

Ranh giới giữa nghệ thuật truyền thống và đương đại cũng đang dần mờ đi. Nhiều nghệ sĩ trẻ không còn bận tâm chuyện phân định đâu là tranh sơn dầu kinh điển, đâu là nghệ thuật ý niệm. Họ lấy kỹ thuật cũ làm nền rồi đặt lên đó chất liệu và ý tưởng mới. Kết quả là những tác phẩm khó gọi tên bằng một trường phái duy nhất. Chính bạn sinh viên ở đầu bài cũng bất ngờ khi thấy rác nhựa được kể lại bằng ngôn ngữ thị giác giàu cảm xúc, chứ không phải bằng những khẩu hiệu khô khan.

Chất liệu, không gian và những điểm đáng chú ý

Hình thức thể hiện đang mở ra nhiều lối đi mới. Nghệ thuật không còn giới hạn ở tranh vẽ hay điêu khắc truyền thống. Nhiều nghệ sĩ trẻ thử nghiệm với vật liệu tái chế, ánh sáng, âm thanh, thậm chí cả yếu tố tương tác với người xem. Họ tạo ra những tác phẩm sắp đặt, thường gọi là installation art. Đây là hình thức dùng không gian ba chiều và bố trí nhiều vật thể để tạo nên một trải nghiệm tổng thể.

Khác với tranh treo tường chỉ cần nhìn từ xa, tác phẩm sắp đặt đòi hỏi người xem bước vào, đi quanh và cảm nhận bằng nhiều giác quan. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, khán giả thường ở lại lâu hơn rất nhiều so với khi đứng trước một bức tranh thông thường. Họ dừng lại để quan sát chi tiết, đọc những dòng ghi chú nhỏ và đôi khi còn trò chuyện với nhau về điều mình vừa thấy.

Không gian triển lãm độc lập cũng ngày càng quan trọng, nhất là với những nghệ sĩ chưa đủ tên tuổi để bước vào các gallery lớn. Những không gian nhỏ, tự phát trong con hẻm, quán cà phê hay căn nhà riêng vừa cải tạo đang trở thành mảnh đất màu mỡ. Ở đó, nghệ sĩ có thể thử nghiệm ý tưởng và giao lưu trực tiếp với công chúng. Họ không phải qua nhiều tầng thẩm định khắt khe như ở các gallery truyền thống. Một người bạn làm việc cùng chúng tôi từng kể rằng buổi triển lãm trong nhà riêng đã mang lại cho anh những phản hồi chân thật nhất về tác phẩm, từ người đi đường tò mò đến những cụ bà ghé vào hỏi chuyện rất lâu.

Vài điểm chúng tôi thường thấy ở các dự án của người trẻ gần đây:

  • Chất liệu tái chế xuất hiện ngày càng nhiều, và thường được dùng như một cách kể chuyện chứ không chỉ để lạ mắt. Một chiếc hộp sữa cũ hay mảnh vải sờn có thể mang theo cả ký ức của một gia đình.
  • Không gian độc lập đóng vai trò bệ phóng quan trọng cho nghệ sĩ mới nổi, nơi họ được thử sức mà không phải chờ đợi quá lâu.
  • Kỹ thuật truyền thống được pha với ý tưởng đương đại, và cách pha này đang trở nên phổ biến.
  • Digital art và tranh kỹ thuật số đang đi cùng tranh vẽ tay, thay vì thay thế nhau.

Nhìn vào từng điểm, bạn sẽ thấy một điều chung: người trẻ muốn tác phẩm của mình có đời sống thật, được người khác chạm vào, nhìn lâu và bàn luận. Đó là lý do họ chọn những không gian gần gũi thay vì chỉ theo đuổi sự hoàn hảo trong khung kính.

Theo dõi xu hướng để hiểu sâu hơn dòng chảy nghệ thuật

Nghệ thuật đương đại luôn vận động, không đứng yên. Vì vậy, chúng tôi khuyến khích những ai thực sự yêu lĩnh vực này thường xuyên cập nhật góc nhìn mới. Nếu bạn quan tâm đến thiết kế thị giác, mảng này giao thoa rất nhiều với nghệ thuật đương đại. Bạn có thể đọc thêm xu hướng thiết kế đồ họa để thấy các trào lưu thẩm mỹ trong thiết kế và nghệ thuật ảnh hưởng qua lại ra sao. Chúng tôi thấy không ít ý tưởng bắt đầu từ bên này rồi chuyển sang bên kia, như một vòng tuần hoàn rất tự nhiên.

Kết nối với cộng đồng yêu nghệ thuật cũng quan trọng không kém. Chúng tôi luôn khuyên các bạn trẻ nên chủ động tìm đến, thay vì chỉ tiếp nhận một chiều qua màn hình. Trò chuyện trực tiếp với nghệ sĩ, tham gia các buổi triển lãm nhỏ, hay đơn giản là bàn luận cùng bạn bè có chung đam mê, thường mang lại những góc nhìn bất ngờ mà bạn khó tự khám phá khi chỉ ngồi một mình trước máy tính. Nếu bạn đang tìm cảm hứng từ thiên nhiên và đời sống thực tế, hãy thử đọc Hà Giang Loop, bảng màu thiên nhiên và cảm hứng sáng tạo. Đây là ví dụ khá rõ về việc phong cảnh có thể trở thành nguồn cảm hứng cho tác phẩm đương đại.

Với các không gian triển lãm độc lập muốn đưa tác phẩm và câu chuyện sáng tác đến công chúng qua nền tảng trực tuyến, một website được làm bài bản là điều đáng cân nhắc. Từ kinh nghiệm của chúng tôi, website giúp dòng chảy nghệ thuật này đi xa hơn nhiều so với việc chỉ đăng tải rải rác trên mạng xã hội. Nếu bạn đang cần đơn vị hỗ trợ, có thể tham khảo thiết kế website bán hàng để tìm giải pháp phù hợp cho việc giới thiệu tác phẩm đến đúng những người yêu nghệ thuật.

Lời kết

Nắm bắt xu hướng đương đại giúp người yêu nghệ thuật hiểu và trân trọng tác phẩm sâu sắc hơn. Bạn không chỉ nhìn bề mặt mà còn cảm nhận được câu chuyện và thông điệp đằng sau mỗi lựa chọn chất liệu của nghệ sĩ. Như bạn sinh viên mỹ thuật đã nhận ra sau buổi triển lãm nhỏ trong hẻm, nghệ thuật đương đại không hề xa vời. Nó ở rất gần, chỉ cần bạn mở lòng bước vào và quan sát bằng sự tò mò thay vì định kiến.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *